Thực Trạng Và Tầm Quan Trọng Của Giảng Dạy Kỹ Năng Sống Cho Trẻ

giang day ky nang song cho tre

Giảng dạy kỹ năng sống cho trẻ đã dần trở thành một điều không thể thiếu. Nhiều chuyên gia đã nhận định rằng kỹ năng sống quyết định 75% thành công của một người. Vậy tầm quan trọng của kỹ năng sống quan trọng như thế nào với trẻ?

Kỹ năng sống là gì?

Theo Unesco kỹ năng sống là tập hợp những hành vi tích cực và khả năng thích nghi cho phép mỗi cá nhân đối phó hiệu quả với các nhu cầu và thách thức của cuộc sống hàng ngày; nói cách khác là khả năng tâm lý xã hội. Đó là tập hợp các kỹ năng mà con người tiếp thu qua giáo dục hoặc trải nghiệm trực tiếp được dùng để xử lý các vấn đề và câu hỏi thường gặp trong đời sống con người. Các chủ đề rất đa dạng tùy thuộc vào chuẩn mực xã hội và mong đợi của cộng đồng. Kỹ năng sống có chức năng đem lại hạnh phúc và hỗ trợ các cá nhân trở thành người tích cực và có ích cho cộng đồng. 

Giảng dạy kỹ năng sống cho trẻ đã dần trở thành một điều không thể thiếu. Nhiều chuyên gia đã nhận định rằng kỹ năng sống quyết định 75% thành công của một người. Vậy tầm quan trọng của kỹ năng sống quan trọng như thế nào với trẻ? Kỹ năng sống là gì? Theo Unesco kỹ năng sống là tập hợp những hành vi tích cực và khả năng thích nghi cho phép mỗi cá nhân đối phó hiệu quả với các nhu cầu và thách thức của cuộc sống hàng ngày; nói cách khác là khả năng tâm lý xã hội. Đó là tập hợp các kỹ năng mà con người tiếp thu qua giáo dục hoặc trải nghiệm trực tiếp được dùng để xử lý các vấn đề và câu hỏi thường gặp trong đời sống con người. Các chủ đề rất đa dạng tùy thuộc vào chuẩn mực xã hội và mong đợi của cộng đồng. Kỹ năng sống có chức năng đem lại hạnh phúc và hỗ trợ các cá nhân trở thành người tích cực và có ích cho cộng đồng. 

Thực trạng về kỹ năng sống của trẻ hiện nay

Thực tế là các bạn trẻ ngày nay được bố mẹ nuông chiều, chăm từ cái ăn cho đến cái mặc chẳng thiếu thứ gì. Có những bạn đã là học sinh lớp 11, lớp 12 nhưng bố mẹ vẫn chăm từng chút từ những việc nhỏ như đưa rước, chuẩn bị quần áo, giày dép, tập sách,… Một số bạn còn không quan tâm đến việc phụ giúp công việc nhà,… Điều này đã dẫn đến hệ lụy là làm mất đi tính tự lập của trẻ, làm cho trẻ trở nên lười nhác, luôn ỷ lại vào người khác từ những việc cơ bản mà bản thân có thể tự làm được. 

Điều kiện sống của lớp trẻ ngày nay càng cao nhưng việc giao lưu, kết bạn và chia sẻ dường như ngày càng hẹp lại. Một ví dụ điển hình mà chúng ta vẫn thường thấy là trong một gia đình mà bố mẹ tập trung vào công việc, bận rộn đi công tác thường xuyên, dù có về đến nhà cũng ăn uống cho nhanh rồi lại tiếp tục giải quyết công việc, bố mẹ thì tập trung vào máy tính và điện thoại, con thì cũng cầm máy tính mà chơi game là điều mà chúng ta thường thấy ở những gia đình công nghệ. Khi công nghệ phát triển thì tính năng chia sẻ càng dễ dàng và thuận tiện hơn, con người cũng chia sẻ nhưng là chia sẻ trên các trang mạng xã hội hoặc thông qua tin nhắn, việc chia sẻ qua lời nói trực tiếp với nhau cũng giảm hẳn, sự quan tâm giữa các cá nhân trong gia đình dành cho nhau không còn được trọn vẹn. 

Ăn ngon mặc đẹp là điều mà ai cũng thích nhưng trẻ sẽ càng thích hơn nữa nếu được quan tâm đến cảm xúc. Trong quá trình hình thành và phát triển nhân cách, sức khỏe tinh thần cần thiết hơn nhiều so với vật chất. Bố mẹ cần quan tâm, chia sẻ và định hướng để góp phần hoàn thiện nhân cách và tính cách của trẻ. 

Một trong những nguyên nhân dẫn đến việc thiếu kỹ năng sống ở trẻ là thiếu môi trường để học tập, trau dồi kỹ năng sống. Ở trường học về lý thuyết nhiều hơn thực hành, khi thực hành nhiều trẻ mới có thể tự rút ra kinh nghiệm cho bản thân. 

Tầm quan trọng của giảng dạy kỹ năng sống cho trẻ

Ở giai đoạn trước, thường tập trung giảng dạy lý thuyết cho trẻ, nhưng theo thời gian, chúng ta nhận thấy việc dạy lý thuyết thôi là chưa đủ. Việc thiếu các kỹ năng mềm làm cho người lao động không tự tin nói trước đám đông, không thể biểu đạt hết ý kiến của mình với người khác, khả năng làm việc nhóm thấp, khả năng tư duy sáng tạo còn hạn chế,…

Phần lớn những nguyên nhân dẫn đến hạn chế trong thành công của người lớn là thiếu kỹ năng sống lúc nhỏ: 

  • Lúc nhỏ không rèn luyện kỹ năng nói trước đám đông thì lớn lên khả năng thuyết trình kém. 
  • Lúc nhỏ không rèn luyện kỹ năng làm việc nhóm thì lớn lên khó có thể hòa hợp được với đám đông.
  • Lúc nhỏ không rèn luyện kỹ năng bảo vệ bản thân thì lớn lên lúc nào cũng lệ thuộc vào người khác. 
  • Lúc nhỏ không rèn luyện kỹ năng tư duy sáng tạo thì lớn lên chỉ có thể nghe theo những gì người khác bảo,… 

“ Mọi kết quả đều có nguyên nhân hình thành từ quá khứ”. Vì thế hãy thay đổi nguyên nhân để kết quả sẽ khác đi:

Ông bà ta có câu “ Dạy con từ thuở còn thơ”, trẻ em như một tờ giấy trắng nên việc dạy trẻ từ nhỏ thật sự rất cần thiết. Hãy giảng dạy kỹ năng sống cho trẻ từ lúc nhỏ và trong quá trình phát triển sẽ hình thành thói quen để khi trưởng thành thói quen tốt này sẽ giúp trẻ thành công trong cuộc sống. 

  • Hãy dạy cho trẻ những giá trị sống tích cực để trẻ biết tôn trọng sự khác biệt của mỗi cá thể, cá thể nào cũng là những điều tuyệt vời. 
  • Hãy dạy cho trẻ thấu hiểu những ý nghĩa của từng việc để khi thực hiện trẻ sẽ thấy được giá trị công việc mà mình đang làm,…

Khi có kỹ năng sống trẻ vẫn sẽ đánh nhau vì mâu thuẫn trẻ con nhưng sau đó trẻ sẽ biết tự bảo vệ bản thân, trẻ chưa thể nói trước đám đông một cách lưu loát nhưng sẽ bớt run, trẻ sẽ không vẽ ngay một bức tranh thật đẹp nhưng trẻ có thể sáng tạo nên một bức tranh của riêng mình,…

Kỹ năng sống không thể có ngay sau khi được học mà cần thời gian để hình thành và trau dồi từng ngày. Vì thế việc giảng dạy kỹ năng sống cho trẻ là một quá trình mà bạn phải đồng hành cùng trẻ để tạo nên kết quả tốt đẹp.